Q1. 'कवि' शब्द के रूप लिखिये। (10) 'कवि' इत्यस्य शब्दस्य रूपाणि लिखन्तु। Write the forms of the word 'कवि'.

Q2. रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिये। (10) रिक्तस्थानानि पूरयन्तु। Fill in the blanks.

• (a)) Fill in the blanks for 'बालकः प्रथमा' (10 words)
• (b)) Fill in the blanks for 'वनम् द्वितीया' (10 words)
• (c)) Fill in the blanks for 'कार्यम् चतुर्थी' (10 words)
• (d)) Fill in the blanks for 'जननी पंचमी' (10 words)
• (e)) Fill in the blanks for 'भूमिः तृतीया' (10 words)
• (f)) Fill in the blanks for 'दधि सप्तमी' (10 words)
• (g)) Fill in the blanks for 'कविता द्वितीया' (10 words)
• (h)) Fill in the blanks for 'मुनिः प्रथमा' (10 words)
• (i)) Fill in the blanks for 'पितृ द्वितीया' (10 words)
• (j)) Fill in the blanks for 'मूर्तिः षष्ठी' (10 words)

Q3. भगवन् (भगवान) शब्द के रूप लिखिये। (10) भगवन् (भगवान्) शब्दस्य रूपाणि लिखन्तु। Write the forms of the word भगवन् (भगवान).

Q4. 'हस्' धातु के लङ् लकार के रूप लिखिये। (10) 'हस्' धातोः लड्लकारस्य रूपाणि लिखन्तु। Write the लङ् लकार (past forms) of the root 'हस्'.

Q5. निम्नलिखित शब्दों के लकार, पुरुष और वचन लिखिये। (10) निम्नलिखितशब्दानां लकारं, पुरुषं, वचनं च लिखन्तु। Write the lakaar, person and number of the following words. वदतु, लिखेयुः, पचति, अगच्छन्, शक्नुयात्

• (a)) Write the lakaar, person and number for वदतु. (80 words)
• (b)) Write the lakaar, person and number for लिखेयुः. (80 words)
• (c)) Write the lakaar, person and number for पचति. (80 words)
• (d)) Write the lakaar, person and number for अगच्छन्. (80 words)
• (e)) Write the lakaar, person and number for शक्नुयात्. (80 words)

Q6. निम्नलिखित शब्दों की मूलधातु लिखिये। (10) निम्नलिखितानां शब्दानां मूलधातून् लिखन्तु। Write the roots of the following words.

• (a)) Write the root of पठामि. (40 words)
• (b)) Write the root of पृच्छामः. (40 words)
• (c)) Write the root of चिन्तयति. (40 words)
• (d)) Write the root of शृणोति. (40 words)
• (e)) Write the root of उपविशति. (40 words)
• (f)) Write the root of स्पृशथः. (40 words)
• (g)) Write the root of भजति. (40 words)
• (h)) Write the root of त्यजसि. (40 words)
• (i)) Write the root of नयामि. (40 words)
• (j)) Write the root of शक्नोमि. (40 words)

Q1. कर्त्ता-क्रिया का मिलान कीजिये। (10) कर्तुः क्रियायाः च मेलनं कुर्वन्तु। Match the subjects according to the verbs. अहम् पठथः तौ कुर्वन्ति त्वम् वदामि वयम् पठतः ते लिखसि युवाम् चलामः

• (a)) Match 'अहम्' with its verb. (80 words)
• (b)) Match 'तौ' with its verb. (80 words)
• (c)) Match 'त्वम्' with its verb. (80 words)
• (d)) Match 'वयम्' with its verb. (80 words)
• (e)) Match 'ते' with its verb. (80 words)

Q2. प्रकृति-प्रत्यय जोड़कर शब्द निर्माण कीजिये। (10) प्रकृतिं प्रत्ययेन सह योजयित्वा शब्दनिर्माणं कुर्वन्तु। Form the words by adding suffixes with the words. स्ना+क्त्वा =, खाद्+क्त्वा =, हस्+क्त्वा =, पूज्+क्त्वा =, चुर्+क्त्वा =, गै+क्त्वा =, पा+क्त्वा =, धृ+क्त्वा =, श्रु+क्त्वा =, नम्+क्त्वा =

• (a)) Form the word by adding suffix to स्ना+क्त्वा. (40 words)
• (b)) Form the word by adding suffix to खाद्+क्त्वा. (40 words)
• (c)) Form the word by adding suffix to हस्+क्त्वा. (40 words)
• (d)) Form the word by adding suffix to पूज्+क्त्वा. (40 words)
• (e)) Form the word by adding suffix to चुर्+क्त्वा. (40 words)
• (f)) Form the word by adding suffix to गै+क्त्वा. (40 words)
• (g)) Form the word by adding suffix to पा+क्त्वा. (40 words)
• (h)) Form the word by adding suffix to धृ+क्त्वा. (40 words)
• (i)) Form the word by adding suffix to श्रु+क्त्वा. (40 words)
• (j)) Form the word by adding suffix to नम्+क्त्वा. (40 words)

Q3. कोष्ठक में दिये गये शब्दों की सहायता से रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिये। (10) कोष्ठकप्रदत्तशब्दानां साहाय्येन रिक्तस्थानानि पूरयन्तु। Fill in the blanks with the help of words given in the brackets. सः पुस्तकालयं ________ पठिष्यति। (प्र+विश्+ल्यप्) भवान् गीतं ________ कदा आगमिष्यति ? (श्रु+तुमुन) युवां बसयानेन गृहं ________ (गम्+क्तवतु) मया भोजनं ________ (कृ+क्त) रमा विद्यालयं ________ पठति (गम्+क्त्वा)

• (a)) Fill in the blank for 'सः पुस्तकालयं ________ पठिष्यति। (प्र+विश्+ल्यप्)' (80 words)
• (b)) Fill in the blank for 'भवान् गीतं ________ कदा आगमिष्यति ? (श्रु+तुमुन)' (80 words)
• (c)) Fill in the blank for 'युवां बसयानेन गृहं ________ (गम्+क्तवतु)' (80 words)
• (d)) Fill in the blank for 'मया भोजनं ________ (कृ+क्त)' (80 words)
• (e)) Fill in the blank for 'रमा विद्यालयं ________ पठति (गम्+क्त्वा)' (80 words)

Q4. 'च, एव, अपि, इति, यत्, पूर्वम्, इदानीम्' इन अव्ययों की सहायता से रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिये। (10) 'च, एव, अपि, इति, यत्, पूर्वम्, इदानीम्' एतैः अव्ययपदैः रिक्तस्थानानि पूरयन्तु। 'च, एव, अपि, इति, यत्, पूर्वम्, इदानीम्' Fill in the blanks with the help of these words. मन्दं मन्दं धावतु________ पिता वदति । ________ सा शनैः शनैः खादति स्म ________ सा शीघ्रं शीघ्रं खादति। प्रतियोगितायां न केवलं बालकाः अपितु बालिकाः ________ धाविष्यन्ति । सिंहः मांसं ________ खादति। माता वदति ________ सर्वदा सत्यं वदतु।

• (a)) Fill in the blank for 'मन्दं मन्दं धावतु________ पिता वदति ।' (66 words)
• (b)) Fill in the blank for '________ सा शनैः शनैः खादति स्म' (66 words)
• (c)) Fill in the blank for '________ सा शीघ्रं शीघ्रं खादति।' (66 words)
• (d)) Fill in the blank for 'प्रतियोगितायां न केवलं बालकाः अपितु बालिकाः ________ धाविष्यन्ति ।' (66 words)
• (e)) Fill in the blank for 'सिंहः मांसं ________ खादति।' (66 words)
• (f)) Fill in the blank for 'माता वदति ________ सर्वदा सत्यं वदतु।' (66 words)

Q5. निम्नलिखित निर्देशों को पढ़कर 'क्या समय हुआ है' संस्कृत में लिखिये। (10) निम्नलिखित-निर्देशान् पठित्वा 'कः समयः' इति संस्कृतेन लिखन्तु। Read the following instructions and write 'what time is it?' in Sanskrit. 11.30 = 2.00 = 4. 45 = 3. 30 = 6.15 =

• (a)) Write 'what time is it?' for 11.30 in Sanskrit. (80 words)
• (b)) Write 'what time is it?' for 2.00 in Sanskrit. (80 words)
• (c)) Write 'what time is it?' for 4.45 in Sanskrit. (80 words)
• (d)) Write 'what time is it?' for 3.30 in Sanskrit. (80 words)
• (e)) Write 'what time is it?' for 6.15 in Sanskrit. (80 words)

Q6. कोष्ठक में दिये गये शब्दों की सहायता से रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिये। (10) कोष्ठकप्रदत्तशब्दानां साहाय्येन रिक्तस्थानानि पूरयन्तु। Fill in the blanks with the help of words given in the brackets. ________ सह आपणं गच्छतु। (एतत्, पुं) रामः -----------सह वनम् अगच्छत्। (लक्ष्मणः) ________ नमः। (विष्णुः) ________ मोदकानि रोचन्ते। (अस्मद्) ________ -नाम मधुबाला अस्ति। (एतत्, स्त्री)

• (a)) Fill in the blank for '________ सह आपणं गच्छतु। (एतत्, पुं)' (80 words)
• (b)) Fill in the blank for 'रामः -----------सह वनम् अगच्छत्। (लक्ष्मणः)' (80 words)
• (c)) Fill in the blank for '________ नमः। (विष्णुः)' (80 words)
• (d)) Fill in the blank for '________ मोदकानि रोचन्ते। (अस्मद्)' (80 words)
• (e)) Fill in the blank for '________ -नाम मधुबाला अस्ति। (एतत्, स्त्री)' (80 words)